1924 Anayasası

1921 Anayasası döneminde birinci meclis 1 Nisan 1923 tarihinde seçimlerin yenilenmesine karar vermiştir. Seçimlerin yenilenmesiyle oluşan ikinci meclis göreve başladıktan sonra yeni anayasa çalışmalarına başlamış ve 20 Nisan 1924’te hazırladığı anayasayı 23 Nisan 1924’te yürürlüğe koymuştur.

Bu anayasanın özellikleri şu şekilde sıralanabilir:

  • Anayasanın üstünlüğü ilkesi kabul edilmiştir.
  • 1924 Anayasası’nda TBMM tek meclisli bir yapıdadır.
  • Yürütme Cumhurbaşkanı ve İcra Vekilleri Heyeti’nden (Bakanlar Kurulundan) oluşur.
  • 1924 Anayasası sert bir anayasadır. Anayasa değişikliğinin teklif edilebilmesi için meclis üye tamsayısının üçte birinin çoğunluğu, kabul edilebilmesi için ise üye tamsayısının en az üçte ikisinin oyu gereklidir.
  • 1924 Anayasasında işkence ve eziyet yasağı, basın hürriyeti, eşitlik ilkesi, kişi güvenliği, sözleşme hürriyeti, eğitim hürriyeti, şirket kurma hürriyeti, vicdan hürriyeti, düşünce hürriyeti, söz hürriyeti gibi temel hak ve hürriyetler ihdas edilmiştir.

1924 Anayasası yürürlüğe girdikten sonra birçok değişiklik yapılmıştır. Örneğin; devletin dini İslam’dır hükmü 1928 yılında anayasan çıkarılmış, 1938 yılında anayasaya laiklik ilkesi getirilmiştir.

Söz konusu anayasa 1961 Anayasasıyla yürürlükten kalkmıştır.

1924 Anayasası’nın ilk (değişiklikler işlenmemiş) metnine ulaşmak için tıklayınız. kaynak: TBMM

 

Ayrıca Bakınız

Senedi İttifak – pdf –

Osmanlı İmparatorluğunda anayasal gelişmelerin ilk adımı olarak gösterilen Senedi İttifak 1808 yılında merkezi hükümetin temsilcileri …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir