Seçim çevresi ve seçim çevresinde çıkacak milletvekili sayıları

Telif notu !:
Aşağıda yer alan bilgilendirme yazısı ve özellikle verilen örnekler üzerindeki tüm hak yazıyı kaleme alan Kürşat Akça ve www.anayasahukuku.net internet sitesine aittir.
Atıfsız kullanımı yasaktır. Yazının tümü atıf yapılsa dahi başka site veya eserde iktibas edilemez. Aksi durum 5846 sayılı kanun kapsamında suç teşkil eder. (Ayrıca yazılar DMCA koruması altındadır).
Örnek atıf; Akça, Kürşat; “Seçim çevresi ve seçim çevresinde çıkacak milletvekili sayıları”, www.anayasahukuku.net, Erişim Tarihi: 04.04.2019.

Şehirlerin çıkaracağı milletvekillikleri sayısı nasıl hesaplanır?

Seçim çevrelerinin çıkaracağı milletvekili sayısı hesaplanırken şu yol izlenir:

1. İlk olarak 600 (altı yüz) milletvekilliğinden her şehre 1 (bir) milletvekilliği dağıtılır. Dolayısıyla her şehir en az 1 (bir) milletvekilliğine sahip olur. Türkiye’de 04.04.2019 tarihi itibariyle 81 (seksen bir) il olduğundan geriye 519 (beşyüz ondokuz) milletvekilliği kalır.

2.  Geriye kalan 519 (beşyüz ondokuz) milletvekilliği illerin nüfusları oranında dağıtılır.Bu ise şu şekilde olur:

Ülke nüfusu ve illerin nüfus bilgileri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından Yüksek Seçim Kurulu’na bildirilir.

Güncel ülke nüfusu 519 milletvekilliği ile bölünür ve kota tespit edilir. Örneğin ülke nüfusunun 80.000.000 olduğunu varsayalım. Bu durumda kota; 80.000.000 / 519 = 158.000 (yaklaşık) olacaktır.

Daha sonra her bir şehrin nüfusu bu kotaya bölünerek çıkacak milletvekili sayısı hesaplanır. Örneğin, Malatya ili nüfusunun 800.000 olduğunu varsayalım. Bu durumda Malatya 800.000 / 158.000 = 5 mv daha çıkaracaktır. 1 (bir) milletvekili en başta verildiğinden Malatya toplam 6 (altı) milletvekili çıkarır.

Eğer ilin nüfusu kotanın altındaysa o il sadece 1 (bir) milletvekili çıkarır. Örneğin, Ardahan’ın nüfusunun 98.000 olduğunu varsayalım. Ardahan’ın nüfusu kotanın altında kaldığından kota ile bölünemeyecek ve sadece ilk adımda dağıtılan 1 (bir) milletvekilliği ile yetinecektir.

“Milletvekili seçim sistemi d’hont usülü hakkında bilgi için tıklayınız.”

Seçim çevresi nedir?

Seçim çevresi; milletvekili çıkaran her bir il veya bu illerde yer alan birden fazla bölgedir. Her il bir seçim çevresidir. Ancak bazı iller birden fazla seçim çevresine bölünebilir.

Bir ilde kaç tane seçim çevrsi olacağı nasıl belirlenir?

Bir ilde kaç tane seçim çevresi olacağı 2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanunu’nda tespit edilmiştir. Buna göre;

1 ila 18 arası milletvekili çıkaran iller 1 (bir) seçim çevresi sayılır.
Örneğin; 1 (bir) milletvekili çıkaran Bayburt ile  6 (altı) milletvekili çıkaran Malatya’da tek seçim çevresi vardır.
19 ila 35 arası milletvekili çıkaran iller 2 (iki) seçim çevresi sayılır.
Örneğin; 28 (yirmi sekiz) milletvekili çıkaran İzmir’de iki seçim çevresi vardır.
36 ve daha fazla milletvekili çıkaran iller ise 3 (seçim) çevresi olarak sayılır.
Örneğin; 97 (doksan yedi) milletvekili çıkaran İstanul’da 3 (üç) seçim çevresi vardır.

Birden fazla seçim çevresinin kapsamı kim tarafından ve nasıl tespit edilir?

Birden fazla seçim çevresine bölünecek olan illerde seçim çevrelerinin hangi ilçeleri kapsayacağı Yüksek Seçim Kurulu tarafından tespit edilir. Yüksek seçim kurulu birden fazla seçim çevresi olan illerde seçim çevrelerini tespit ederken şunları dikkate alır;

a) Seçim çevreleri, mümkün olduğu ölçüde eşit veya birbirine yakın sayıda milletvekili çıkaracak şekilde oluşturulur.

b) Mümkün olduğu ölçüde ilçelerin mülki bütünlüğü dikkate alınır.

c) Aynı seçim çevresinde yer alacak ilçelerin nüfus ve coğrafi yakınlıkları ile ulaşım imkanları gözönünde bulundurulur.

Ek döküman:

Yüksek Seçim Kurulunun 2017 yılı 759 no’lu kararından şehirlerin çıkaracağı milletvekilleri sayıları.

Yüksek Seçim Kurulu’nun 2017 yılı 759 no’lu kararından seçim çevrelerinin kapsamı (Büyütmek için üzerine tıklayınız)

Telif notu !:
Yukarıda yer alan bilgilendirme yazısı ve özellikle verilen örnekler üzerindeki tüm hak yazıyı kaleme alan Kürşat Akça ve www.anayasahukuku.net internet sitesine aittir.
Atıfsız kullanımı yasaktır. Yazının tümü atıf yapılsa dahi başka site veya eserde iktibas edilemez. Aksi durum 5846 sayılı kanun kapsamında suç teşkil eder. (Ayrıca yazılar DMCA koruması altındadır).
Örnek atıf; Akça, Kürşat; “Seçim çevresi ve seçim çevresinde çıkacak milletvekili sayıları”, www.anayasahukuku.net, Erişim Tarihi: 04.04.2019.

Ayrıca Bakınız

2017 Değişiklikleri Sonrası Anayasa Değişikliği Süreci

Anayasa değişikliği süreci hakkında genel bilgiler 1982 Anayasası’nın “Anayasanın değiştirilmesi, seçimlere ve halkoylamasına katılma” kenar …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir